Könnun á fjölda kjósenda að baki hverju þingsæti í kjölfar alþingiskosninganna 28. október 2017

9.11.2017

Í 8. gr. laga um kosningar til Alþingis segir að tíu þingsæti séu í Norðvesturkjördæmi og ellefu í Suðvesturkjördæmi. Landskjörstjórn er falið í 5. mgr. 31. gr. stjórnarskrárinnar og 9. gr. laga um kosningar til Alþingis að reikna út hvort fjöldi kjósenda á kjörskrá að baki hverju þingsæti í einhverju kjördæmi sé helmingi lægri en í einhverju öðru kjördæmi. Sé svo skal landskjörstjórn færa eitt sæti í einu frá því kjördæmi þar sem fjöldinn er lægstur til þess kjördæmis þar sem fjöldinn er hæstur, allt þar til hlutfallið milli hæsta fjölda kjósenda að baki þingsæti og þess lægsta er komið undir tvo. Leiði þetta til breytinga á fjölda kjördæmissæta eftir kjördæmum tekur sú breyting gildi við næstu alþingiskosningar.

Eftir alþingiskosningarnar 2003 var eitt kjördæmissæti fært frá Norðvesturkjördæmi til Suðvesturkjördæmis á þessum grundvelli. Niðurstaðan eftir alþingiskosningarnar 2007 varð að áfram ættu að vera níu þingsæti í Norðvesturkjördæmi og tólf í Suðvesturkjördæmi. Eftir kosningarnar 25. apríl 2009 kom í ljós að misvægið milli fjölda á kjörskrá í þessum tveimur kjördæmum hafði aukist svo að nauðsynlegt reyndist að flytja tvö þingsæti milli þeirra. Það sama var uppi á teningnum eftir kosningarnar 27. apríl 2013 og kosningarnar 29. október 2016.

Samkvæmt meðfylgjandi útreikningum var staðan á misvægi atkvæða við kosningarnar 28. október 2017 óbreytt frá síðustu alþingiskosningum. Við næstu alþingiskosningar verða því átta þingsæti í Norðvesturkjördæmi, sjö kjördæmissæti og eitt jöfnunarsæti, en þrettán í Suðvesturkjördæmi, ellefu kjördæmissæti og tvö jöfnunarsæti. Í öðrum kjördæmum verður fjöldi þingsæta sá sem tilgreindur er í 8. gr. kosningalaganna.

Útreikningur sem liggur til grundvallar